ಇವತ್ತಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದಂತಹ ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿಯು ಇವತ್ತಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಈ ಹಿಂದೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ತಿರಿಚಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿ ಇತಿಹಾಸ ಪುಟವನ್ನು ಸೇರಿದಂತಹ ರಾಜ್ಯ ವಂಶಸ್ಥರ ಬಗ್ಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಟಿವಿ ವತಿಯಿಂದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತಿದ್ದೇವೆ ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಇದನ್ನು ಓದಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ
ಕದಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಘಟ್ಟ. ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಬಲ ರಾಜವಂಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕದಂಬರದ್ದು. ಕ್ರಿ.ಶ. 345 ರಿಂದ 525 ರವರೆಗೆ ಇವರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.ಕದಂಬರ ಕಾಲದ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ
ಸ್ಥಾಪಕ: ಮಯೂರಶರ್ಮ (ನಂತರ ಮಯೂರವರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡನು).
ರಾಜಧಾನಿ: ಬನವಾಸಿ (ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ).
ಲಾಂಛನ: ಸಿಂಹ.
ಧ್ವಜ: ವಾನರ ಧ್ವಜ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ: ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಯೂರಶರ್ಮನು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಚಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಪಲ್ಲವರಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾದನು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಅವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನಿ ಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.
2. ಪ್ರಮುಖ ರಾಜರುಗಳು
ಮಯೂರವರ್ಮ: ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದವನು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಚಂದ್ರಾಕ್ಷಾಂತ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದನು.
ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮ: ಕದಂಬ ವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಅರಸ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಗುಪ್ತರಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮನೆತನಗಳ ಜೊತೆ ಈತ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಶಾಂತಿವರ್ಮ: ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹೆಸರಾದವನು.
3. ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷೆ
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450): ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಾಸನ. ಇದು ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕನ್ನಡವು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ.
ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನ: ಇದು ಕದಂಬರ ವಂಶಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಯೂರಶರ್ಮನ ಸಾಹಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕದಂಬರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ “ಕದಂಬ ಶಿಖರ” ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಬನವಾಸಿಯ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ಇದು ಕದಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
ಇವರ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲಿನ ಗೋಪುರಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ (Pyramidal structure) ಇರುತ್ತಿದ್ದವು.
5. ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ
ಆಡಳಿತ: ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಂಡಲ, ವಿಷಾಯ ಮತ್ತು ನಾಡುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನು ‘ಗಾವುಂಡ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಧರ್ಮ: ಕದಂಬರು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದರು. ಬನವಾಸಿ ಜೈನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು.
6. ಅವನತಿ
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕದಂಬರ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖರಾದ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದಾಳಿಗೆ ತತ್ತರಿಸಿ, ಕದಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅಧೀನವಾಯಿತು. ನಂತರ ಹಾನಗಲ್ ಕದಂಬರು, ಗೋವಾ ಕದಂಬರು ಎಂಬ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಇವರು ಮುಂದುವರಿದರು.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ:
ಕದಂಬರು ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಮೊದಲ ನಾಯಕರು. “ಕನ್ನಡವೇ ಉಸಿರು” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮೊದಲು ಬಿತ್ತಿದ್ದೇ ಇವರು.
